Rụng Tóc Telogen Là Gì? Nguyên Nhân, Biểu Hiện Và Cách Điều Trị

Rụng tóc telogen là một trong những nguyên nhân gây rụng tóc phổ biến nhất hiện nay, có thể gặp ở cả nam và nữ. Không giống nhiều dạng rụng tóc khác, telogen effluvium thường khởi phát âm thầm nhưng lại khiến tóc rụng ồ ạt trong thời gian ngắn, làm mái tóc nhanh chóng thưa mỏng và ảnh hưởng lớn đến tâm lý. Vậy rụng tóc telogen là gì, vì sao tình trạng này xảy ra, có những biểu hiện đặc trưng nào và có cách điều trị hay không?

Rụng tóc telogen là gì?

Rụng tóc Telogen (tên tiếng Anh là Telogen Effluvium, còn gọi là rụng tóc lan toả) là một dạng rụng tóc tạm thời khá phổ biến, xảy ra khi nhiều sợi tóc cùng lúc chuyển sớm sang giai đoạn nghỉ (telogen) và rụng ra.

Bình thường, sợi tóc của chúng ta trải qua vòng đời gồm 3 giai đoạn chính: Anagen (mọc), Catagen (thoái hoá) và Telogen (nghỉ ngơi/rụng). Rụng tóc telogen xảy ra khi có một yếu tố tác động khiến một lượng lớn sợi tóc (đang ở giai đoạn mọc) đột ngột chuyển sang giai đoạn nghỉ ngơi sớm hơn dự định.

Bình thường, chỉ khoảng 10 – 15% số tóc trên đầu ở giai đoạn telogen. Khi bị rụng tóc telogen, con số này có thể tăng lên 30% hoặc hơn, dẫn đến rụng tóc nhiều bất thường. Tuy nhiên, rụng tóc telogen không gây hói vĩnh viễn và tóc sẽ mọc lại trong 3 – 6 tháng nếu nguyên nhân được loại bỏ.

Biểu hiện của rụng tóc telogen

Khi bị rụng tóc telogen, bạn sẽ nhận thấy những dấu hiệu sau:

• Rụng tóc đột ngột, nhiều hơn bình thường khi chải đầu hay vuốt tóc
• Rụng đều khắp da đầu, có thể nặng hơn ở đỉnh đầu, đường ngôi hoặc vùng thái dương.
• Tóc trông mỏng hơn rõ rệt, đặc biệt khi tóc ướt, dễ nhìn thấy da đầu hơn bình thường.
• Triệu chứng thường xuất hiện trong 2 – 3 tháng sau một sự kiện gây sốc cho cơ thể.
• Khi nhìn kỹ, phần chân tóc rụng thường có chấm trắng nhỏ, nang tóc không bị tổn thương.
• Da đầu bình thường, không có vảy, đỏ hay ngứa

Nguyên nhân gây ra rụng tóc telogen

Rụng tóc telogen xảy ra khi cơ thể gặp phải một “cú sốc” hoặc stress (thể chất hoặc tinh thần) đủ mạnh, khiến nhiều nang tóc cùng lúc bị đẩy sớm vào giai đoạn nghỉ. Những nguyên nhân phổ biến nhất bao gồm:

Căng thẳng tâm lý và áp lực tinh thần kéo dài

Khi bạn trải qua một cú sốc tâm lý hoặc tình trạng stress kéo dài, cơ thể sẽ sản sinh ra nồng độ cortisol (hormone căng thẳng) tăng cao. Sự dư thừa cortisol này có thể gây ức chế các tế bào nang tóc, đẩy nhanh quá trình chuyển đổi từ giai đoạn Anagen sang giai đoạn Telogen sớm hơn chu kỳ tự nhiên. Kết quả là sau một vài tháng, tóc sẽ bắt đầu rụng thưa dần một cách rõ rệt.

Sự thay đổi nội tiết tố đột ngột

Nội tiết tố đóng vai trò như một “nhạc trưởng” điều phối chu kỳ mọc tóc, đặc biệt là ở phụ nữ. Rụng tóc telogen ở nữ thường xảy ra ở giai đoạn sau sinh.

Sau khi sinh con, nồng độ estrogen giảm mạnh khiến một lượng lớn tóc đồng loạt rơi vào trạng thái nghỉ ngơi, gây ra hiện tượng rụng tóc sau sinh. Tương tự, việc ngưng sử dụng thuốc tránh thai, bước vào giai đoạn tiền mãn kinh hoặc gặp các vấn đề về tuyến giáp cũng có thể dẫn đến tình trạng rụng tóc lan tỏa.

Chế độ dinh dưỡng thiếu hụt hoặc giảm cân cấp tốc

Nang tóc là một trong những cơ quan có tốc độ phân chia tế bào nhanh nhất cơ thể nhưng lại không phải là cơ quan thiết yếu để duy trì sự sống. Do đó, khi bạn thực hiện chế độ ăn kiêng khắt khe hay giảm cân quá nhanh, cơ thể sẽ ưu tiên chuyển dưỡng chất quan trọng đến các cơ quan quan trọng hơn như tim, phổi.

Việc bị “cắt nguồn cung” đột ngột khiến nang tóc yếu đi và buộc phải ngừng hoạt động để bảo toàn năng lượng. Do đó, tóc chuyển sang giai đoạn nghỉ và rụng đi hàng loạt do không có đủ dinh dưỡng.

Bệnh lý

Khi cơ thể đối mặt với một đợt sốt cao kéo dài do nhiễm trùng, cúm hoặc các bệnh lý như COVID-19 và sốt xuất huyết, các tế bào nang tóc có thể bị “choáng váng” bởi sự thay đổi nhiệt độ và phản ứng viêm trong cơ thể. Ngoài ra, việc trải qua các cuộc phẫu thuật lớn dưới tác dụng của thuốc gây mê cũng được coi là một cú sốc vật lý mạnh gián tiếp làm gián đoạn chu kỳ phát triển của tóc.

Rối loạn tuyến giáp

Cả suy giáp và cường giáp đều có thể làm rối loạn chu kỳ sinh trưởng của tóc. Hormone tuyến giáp tham gia điều hòa quá trình trao đổi chất của nang tóc, vì vậy khi nồng độ hormone này mất cân bằng, tóc dễ rụng nhiều, mảnh và thưa đều toàn đầu. Rụng tóc telogen có thể là dấu hiệu sớm của bệnh tuyến giáp, đặc biệt khi đi kèm mệt mỏi, tăng hoặc giảm cân bất thường.

Tác dụng phụ của một số loại thuốc điều trị

Một số loại thuốc có thể gây rụng tóc telogen như thuốc chống trầm cảm, thuốc chống đông máu, thuốc huyết áp, isotretinoin, thuốc điều trị tuyến giáp hoặc hóa trị liều thấp. Các thuốc này không phá hủy nang tóc nhưng làm gián đoạn chu kỳ mọc tóc, khiến tóc rụng nhiều sau vài tháng sử dụng. Tuy nhiên, tình trạng này thường có thể đảo ngược khi điều chỉnh hoặc ngưng thuốc theo chỉ định bác sĩ.

Cách điều trị rụng tóc telogen

Vì rụng tóc telogen là tình trạng có khả năng tự phục hồi, do đó mục tiêu điều trị là rút ngắn giai đoạn nghỉ và kích thích giai đoạn mọc anagen quay trở lại sớm hơn. Việc điều trị rụng tóc telogen chủ yếu tập trung vào việc xác định nguyên nhân gốc rễ và tối ưu hóa môi trường cho nang tóc phục hồi.

Loại bỏ và kiểm soát nguyên nhân nền

Nguyên tắc cốt lõi trong điều trị rụng tóc telogen là xác định và loại bỏ tác nhân kích hoạt, vì telogen effluvium bản chất là phản ứng thứ phát của nang tóc trước “cú sốc sinh lý”. Khi stress được kiểm soát, bệnh lý được điều trị ổn định hoặc nội tiết trở về cân bằng, các nang tóc sẽ tự động quay lại pha mọc (anagen) trong chu kỳ tiếp theo.

Điều chỉnh chế độ ăn và lối sống

Chế độ ăn đủ năng lượng và nghỉ ngơi đầy đủ giúp cơ thể thoát khỏi trạng thái “ưu tiên sinh tồn”, từ đó cho phép nang tóc tiếp tục hoạt động bình thường. Protein là thành phần cấu tạo chính của sợi tóc (keratin), vì vậy thiếu protein sẽ làm tóc dễ rụng và khó mọc lại. Rụng tóc telogen do giảm cân nhanh hoặc ăn kiêng khắc nghiệt có thể đảo ngược hoàn toàn sau 3 – 6 tháng khi chế độ ăn được cân bằng trở lại.

Điều trị bằng minodixil

Minoxidil không điều trị nguyên nhân gốc của telogen effluvium nhưng có thể được sử dụng trong các trường hợp telogen mạn tính nhằm rút ngắn pha telogen và kích thích nang tóc quay lại pha anagen sớm hơn. Cơ chế của minoxidil liên quan đến giãn mạch, tăng cung cấp oxy và yếu tố tăng trưởng cho nang tóc.

Một báo cáo thử nghiệm trên Tạp chí Da liễu tại Nhật Bản cho thấy minoxidil 5% có thể giúp cải thiện mật độ tóc ở bệnh nhân rụng tóc telogen, dù hiệu quả không mạnh như trong rụng tóc androgen. Theo kết quả thử nghiệm, 100% người tham gia cho biết nhận thấy có sự cải thiện và 80% người đánh giá nhận thấy có sự cải thiện ở mức độ vừa phải trở lên sau 24 tuần.

Kết quả thử nghiệm Minodixil 5% cho điều trị rụng tóc telogen

Dựa theo hình ảnh, bạn có thể thấy phần da đầu bị lộ ra ở tuần 0 đã được che phủ dày hơn ở tuần 24. Biểu đồ (b) cho thấy sự gia tăng mạnh mẽ của số lượng tóc trưởng thành từ tuần thứ 4. Tương ứng, biểu đồ (d) cho thấy số lượng tóc tơ giảm nhẹ vì tóc tơ đang chuyển hóa thành tóc trưởng thành.

Tư vấn và trấn an tâm lý cho người bệnh

Stress là một trong những nguyên nhân gây ra rụng tóc telogen. Tuy nhiên khi xảy ra tình trạng rụng tóc, người bệnh có thể lo lắng và khiến tình hình trở nên tệ hơn. Điều quan trọng là cần giúp bệnh nhân hiểu rằng rụng tóc telogen có thể hồi phục nếu khắc phục được nguyên nhân gây rụng tóc ban đầu.

Tổng kết

Rụng tóc telogen là tình trạng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể hồi phục nếu được nhận diện đúng và xử lý kịp thời. Việc hiểu rõ nguyên nhân gây rụng tóc, các biểu hiện đặc trưng và cơ chế điều trị không chỉ giúp bạn tránh tâm lý hoang mang mà còn chủ động hơn trong quá trình chăm sóc và phục hồi mái tóc.

Nếu tình trạng rụng tóc kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường, việc thăm khám bác sĩ da liễu là cần thiết để được chẩn đoán và điều trị đúng hướng. Để đặt lịch thăm khám trực tiếp với bác sĩ, liên hệ hotline 1900 6717 hoặc điền form đăng ký bên dưới và nhận tư vấn bởi đội ngũ chuyên gia của Viện Cấy Tóc NEWHAIR nhé!